Ég dáist mjög að Jesú og mörgu sem haft er eftir honum. Helvíti hefur hann verið kaldur og mikið óskaplega bætti hann geldar hugmyndir samtímamanna sinna. Að vísu flaskaði hann á guðshugmyndinni en hann átti fína spretti, sér í lagi þegar aðstæður hans og bakgrunnur er hafður í huga.

Ekki misskilja mig. Ég tel Búdda og Lao-tse mun fremri Jesú að mörgu leyti en þeir voru ekki undir oki eingyðistrúarinnar líkt og Jesú greyið. En þótt honum hafi ekki auðnast að brjótast undan þeim klafa gerði hann þó sitt til að benda á fáránleika trúarbragðanna, og fulltrúa þeirra, á sinn hátt. Nýja testamentið var bylting.

Því er haldið fram af trúuðum að siðgæði geti ekki staðist nema fyrir tilstilli guðs. Án hans verður siðferðiskennd í besta falli afstæð, guð einn geti gefið algilda mælikvarða. Þessi röksemdafærsla er reyndar til í fleiri útgáfum en við látum nægja að fjalla um þessa, enda hún vinsælust meðal t.d. presta ríkiskirkjunnar og annarra talsmanna trúarbragða.

Það er ekki alveg skýrt hvernig siðferðiskennd kemur frá guði. Annað hvort hefur hann mælt svo fyrir að það skuli vera munur á réttu og röngu eða þessi skilningur streymir einhvern veginn ósjálfrátt frá honum. Það skiptir þó ekki máli hvernig hann opinberast eða hvernig gott og illt varð til fyrir tilstilli guðs.

Ég hef orðið var við dálítið merkilegt fyrirbæri í málflutningi þeirra presta sem fjalla um okkur trúleysingjana. Þeir gera skýran greinarmun á hinum þögla trúlausa (les: sinnulausa) manni og svo okkur sem gagnrýnum trúarbrögð og framgöngu fulltrúa þeirra. Í þeirra huga er þetta svona:

1. "Heiðarlegi" og ærlegi trúleysinginn sem amast ekki við neinu
2. Ofsatrúaði trúleysinginn sem veður uppi með skít og sleggjudóma

Á aðalfundi Prestafélags Íslands á Húsavík 24. apríl 2007 var siðareglum presta breytt. Þar varð nokkur umræða um þagnarskylduna en prestafélagið komst að þeirri niðurstöðu að guðs lög væru ofar landslögum, þar á meðal tilkynningarskyldu í Barnaverndarlögum!

Þá var komið að 4. kafla siðareglnanna sem fjallar um trúnað og geymir ákvæði um þagnarskylduna. Nefndin gerir eftirfarandi tillögur að breytingum á grein 4.1:

Þroskaskeið mannsins eru mörg og margvísleg en þroskasálfræðin nefnist sú grein vísinda sem reynir að gera grein fyrir því hvernig hugsanaháttur og hegðun okkar breytist, einkum á mótunarárum bernskunnar.

Jean Piaget er eflaust þekktastur þeirra sem fjallað hafa um þessi mál og margir kannast við skilgreiningar hans á stigskiptum vitsmunaþroska barna. Færri vita af því að Piaget velti einnig fyrir sér siðferðisþroska og eftir nokkrar rannsóknir komst hann að þeirri niðurstöðu að siðferðiskennd okkar þroskaðist af einu siðferðisstigi yfir á annað, oftast við 10-12 ára aldurinn. Fyrra siðferðisstigið einkennist af aðhaldssiðferði (eða raunsæissiðferði) en hið síðara af samvinnusiðferði (eða afstæðu siðferði).

Svalaði kynlífsfíkn í skjóli trausts og trúar

Guðmundur Jónsson, fyrrum forstöðumaður Byrgisins, var dæmdur í þriggja ára fangelsi í Héraðsdómi Suðurlands í gær fyrir kynferðisbrot gegn fjórum fyrrverandi skjólstæðingum Byrgisins. Dómnum verður áfrýjað.

Guðmundur misnotaði aðstöðu sína og fjárhagslega yfirburði, veikleika skjólstæðinga sinna og leit þeirra í trúna á Guð í þeim tilgangi að fullnægja eigin hvötum og kynlífsfíkn.

Dómurinn bendir á að Byrgið hafi verið kynnt og rekið sem kristilegt meðferðarheimili og meðferðin öll byggð á gildum kristinnar trúar sem konurnar sögðust allar hafa tekið mjög alvarlega. Guðmundur ýmist taldi konunum trú um að það væri vilji Guðs að þær þóknuðust honum eða að BDSM-kynlíf myndi hjálpa þeim að ná andlegum bata.

Í Íslandi í dag 5. maí var rætt við Gunnar Rúnar Matthíasson sjúkrahúsprest, formann fagráðs Þjóðkirkjunnar um meðferð kynferðisbrota. Hann var spurður hvers vegna þetta fagráð væri til staðar, hvort ekki væri rétt að leita beint til barnaverndaryfirvalda eða lögreglu. Hann sagði að „ef að málið væri þess eðlis, ofbeldi eða eitthvað slíkt“, væri sjálfsagt að gera það. Gunnar sagði að kirkjan vildi veita „farveg“ fyrir þá sem vildu koma kvörtunum á framfæri og „styðja þá sem teldu sig hafa orðið fyrir kynferðislegu áreiti og ofbeldi til að finna nægilegt afl til að koma fram“. Gunnar sagði frumforsendu að meintur brotaþoli „gangist inn á að tala við talsmann sem við gerum út“. Þetta er gert til að „búa kvörtunina í það form að það sé hægt að setja hana til frekara mats eða aðgerða innan kirkju og/eða leita með hana beint til yfirvalda ef umkvörtunin er þess eðlis eða fólk óskar að fara þá leið“. Gunnar vildi ekki svara hversu mörg mál hefðu komið inn á borð fagráðsins síðan því var komið á fót 1998 en sagði að ekki hefðu „komið upp mál sem hefðu farið það langt eins og það mál sem er í umfjöllun núna“, sumsé mál hefur aldrei fyrr farið til lögreglu frá fagráðinu. Gunnar var spurður hvað svona mál væru lengi á borðum fagráðsins en hann sagðist ekki geta tjáð sig um það því málið væri hjá lögreglu og á forræði þeirra.

Áreitni telst til óbeinnar mismununar. Hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og tengist þeim eiginleikum sem taldir eru upp í banni við mismunun (t.d. trúar- eða lífsskoðun), er skilgreind sem áreitni. Til að teljast áreitni verður tilgangur eða afleiðingar hegðunarinnar að brjóta gegn mannlegri reisn þess sem fyrir henni verður og hegðunin þarf að skapa ógnandi, óvinveitt, niðurlægjandi eða særandi andrúmsloft. Ekki skiptir máli hvort um er að ræða meðvitaða áreitni eða óviljaverk.

Ætli einhver hafi orðið fyrir áreitni vegna trúarskoðana á Íslandi? Ef þú lýsir yfir trúleysi eða vogar þér að fetta fingur út í eitthvað af forréttindum kristinna eða lög- og mannréttindabrot þeirra, svo sem trúboð í leik- og grunnskólum, geturðu sannarlega haft verra af.

Góðgerðastarfsemi kristinna félaga er oft öðrum til fyrirmyndar en stundum þvælist hugsjónin fyrir líkninni eins og í páskasöfnun Hins íslenska biblíufélags. Það eru börn á vistheimilum í Búlgaríu sem Biblíufélagið vill hjálpa og á vef þess eru ömurlegar lýsingar á aðstæðum þroskaheftra barna þar:

Börnin koma alls staðar að af landinu, útskýrir Ilieva forstöðukona heimilisins. Hún segir það skipta gríðarmiklu máli að heimilið njóti aðstoðar sem víðast að. „Við treystum á hjálpina sem við fáum til að geta keypt mat, föt og kennsluefni,“ segir hún. „Peningarnir sem koma frá ríkinu næga [svo] ekki einu sinni fyrir mat fyrir börnin.“

Fyrr í vetur hélt Ríkiskirkjan enn eitt þing sitt, enn einu sinni tók hún ófullnægjandi skref og enn einu sinni fengum við að heyra ósannfærandi stuðningsyfirlýsingar við réttindi samkynhneigðra. Hástemmdar fyrirsagnir um „söguleg þáttaskil“ hafa holan hljóm þegar umgjörðin og samhengið eru á sömu bókina lærð og áður, að samkynhneigt fólk geti ekki fengið sömu réttindi og annað fólk vegna það sé ekki eins og annað fólk.